Verslag Erfgoedrit HAV-West zondag 14 september 2025.
Op zondag 14 september tijdens het landelijke Monumentenweekend hadden wij een monumentenrit. Het was een prachtige dag weer, en het bleef droog.
Bas de Bont heette ons van harte welkom met koffie, thee en appelgebak met slagroom in het voormalige gemeenschapsgebouw De Tent van de Gist- en Spiritusfabriek te midden van arbeiderswoningen in het Agnetapark in Delft.
Bas is nog niet zo lang lid van de HAV en is één van de jongere enthousiaste leden. Hij is in het bezit van diverse NSU motoren en bromfietsen en een heuse NSU RO80 met een Wankel rotatiemotor uit 1972.Hij heeft een bouwkundige opleiding gevolgd in Delft en is nu werkzaam bij de afdeling Erfgoed van de gemeente Delft. Hij kan daarom enorm veel vertellen omtrent het Agnetapark.
Dit is één van de oudste tuindorpen van Nederland en ligt aan de noordwestkant van de binnenstad van Delft. Delft kent in totaal 1500 monumenten en vier beschermde stadsgezichten. Het Agnetapark is als geheel sinds 1989 een Rijksmonument en sinds 2011 een beschermd stadsgezicht.
Het woonpark is gesticht in 1884 door het sociaal bewogen echtpaar Jacques van Marken, de oprichter van de Koninklijke Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek en zijn vrouw Agneta Matthes. Het park is hiernaar vernoemd. Zij wilden goede en gezonde woningen voor hun fabrieksarbeiders en hun gezinnen. Het oudste gedeelte bestaat uit groepjes arbeiderswoningen in cottagestijl omgeven door veel groen en waterpartijen. Het echtpaar woonde zelf ook in de wijk, in de directiewoning “Rust roest”. Deze woonwijk was een pionier in sociale woningbouw en een voorbeeld voor sociaal ondernemerschap.
Het Genootschap Oud Westland heeft overigens in 2024 en in 2025 eveneens een lezing en een excursie aan het Agnetapark besteed.
Tijdens de rondleiding wees Bas ons nog op een aantal bijzonderheden en bijzondere objecten.
Na afloop van de rondleiding konden we genieten van een lunch met soep en luxe broodjes in de voormalige gemeenschapsruimte. Dit gebouw is ontworpen in late Jugendstil met een ronde traptoren met een spiraalvormig lint van blauw geglazuurde stenen. Dit karakteristieke gebouw is nog steeds in gebruik voor evenementen en bijeenkomsten.
Na de lunch vertrokken wij met 21 auto’s en 44 personen voor een mooie rondrit van 61 km. In de omgeving van Delft langs nog meer monumenten zoals molens etc.
Allereerst reden we langs het monumentale Kruithuis, een opslagplaats voor buskruit en op deze locatie op veilige afstand buiten de stad gebouwd na de zeer zware explosie in okt. 1654 van het Kruithuis in de binnenstad. We rijden langs de Schie door een gedeelte van Schiedam naar Overschie, een voormalige zelfstandige gemeente, over de Lagebrug over de Rotterdamsche Schie langs de Petrus’ Bandenkerk aan de Delftweg. Het gebouw uit 1830 is een rijksmonument. We rijden door langs de Delftse Schie door de Hofwijktunnelonder de A13 door naar Berkel en Rodenrijs langs de watermolen De Valk, een grondzeiler uit 1772 met als functie het bemalen van de polder Berkel (1e trap). Molen De Valk is eveneens een rijksmonument.
Verder door het open gebied langs Bergschenhoek o.a. langs de monumentale boerderij “Het Lansingerland” naar het natuurgebied langs de Rotte. En vervolgens door het tuinbouwgebied van Pijnacker langs de korenmolen de “Windlust” is een korenmolen uit 1885 in Nootdorp. De molen is een rijksmonument en staat nu aan de rand van de bebouwde kom van Nootdorp. Oorspronkelijk stond hier een wipkorenmolen uit 1625 gestaan. De huidige molen uit 1885 heeft eerst elders gestaan en andere functie gehad. Toen die molen gebouwd werd, stonden er in Nootdorp 28 huizen. Ons oud-lid Tiel Nootenboom woonde hier vlakbij aan de Geerweg. Bij zijn uitvaart in 2009 stonden de wieken in de zogenaamde “rouwstand”.
We vervolgen onze rit door Rijswijk en een nieuwbouwwijk Ypenburg van Den Haag naar Delft. Kort voor de eind locatie in het Agnetapark rijden we nog op korte afstand langs de molen “De Roos” en op verdere afstand “De Oude Kerk” en de “Nieuwe Kerk” van Delft. De korenmolen “De Roos” is een stellingmolen uit 1679en eveneens een rijksmonument en de enige nog overgebleven van 18 molens op de stadswallen van Delft die ooit in Delft hebben gedraaid.
Het was een bijzondere afwisselende en leerzame rit door oude plaatsen langs monumenten en door natuur- en tuinbouwgebieden.
Na afloop konden wij ieder voor zich nog een drankje nuttigen. Wij deden dat op het terras van het gemeenschapshuis De Tent in het Agnetapark, waar we onze rit waren begonnen. Heel veel dank aan Bas de Bont voor deze leuke leerzame dag!!!
Peter en Leonie Kuijvenhoven
